Przejdź do treści
Zwiedzamy Ateny
Dzielnice i muzea

Plaka w Atenach i Anafiotika: spacer pod Akropolem

Redakcja Zwiedzamy Ateny6 min czytania
Plaka w Atenach i Anafiotika
Fot. C messier, CC BY-SA 4.0

Plaka to stara dzielnica pod północno-wschodnim zboczem Akropolu, z krętymi uliczkami i neoklasycystycznymi domami. W jej obrębie leży Anafiotika, mała wioska zbudowana w stylu cykladzkim, która jest najbardziej charakterystycznym miejscem spaceru. Poniżej znajdziesz trasę, listę muzeów, informację o klimacie i rzeczy, na które warto uważać przy planowaniu.

Gdzie leży Plaka w Atenach?

Plaka leży na północno-wschodnim zboczu Akropolu, między placem Syntagma a Monastiraki. Nazywa się ją też dzielnicą Bogów, bo leży blisko Akropolu i licznych stanowisk archeologicznych. Główna ulica dzielnicy, Adrianou, biegnie z północy na południe i dzieli Plakę na dwie części. Wyższa część, Ano Plaka, leży tuż pod Akropolem. Niższa, Kato Plaka, rozciąga się między Syntagmą a Monastiraki.

Widok z góry na gęstą zabudowę miejską i czerwone dachówki ateńskiej dzielnicy Plaka
Plaka w Atenach, widok na dachy domów z Akropolu Fot. David Dennis, CC BY-SA 2.0

Nazwa dzielnicy zmieniała zakres na przestrzeni wieków. Pierwotnie dotyczyła tylko okolic pomnika Lizykratesa. Dopiero po 1834 roku objęła cały obszar między ulicą Makrygianni a Agorą Ateńską. Wcześniej mieszkańcy używali innych nazw, na przykład Alikokkou czy Kontito. Dzielnica powstała na pozostałościach dawnych osiedli starożytnych Aten, a jej charakter określają labirynt wąskich uliczek i domy w stylu neoklasycystycznym. Jeśli dopiero układasz plan pobytu, przydadzą się też atrakcje Aten, bo Plaka jest częścią większej całości.

Jak Plaka zmieniała się na przestrzeni wieków?

Plaka była zamieszkana bez przerwy od epoki neolitu aż do dziś, dlatego znajdziesz tu zabytki z każdego okresu dziejów miasta. Ulice Adrianou i Tripodon sięgają czasów starożytnych. W XVI wieku dzielnica rozwijała się na północny wschód głównie dzięki osadnikom albańskim. Przez cały XIX wiek działała tu albańska społeczność z własnymi sądami, a język albański był w użyciu do końca tego stulecia. Rodzina Benizelosów, z której wywodziła się święta Filoteja, należała do greckiej arystokracji właśnie w tej okolicy.

W czasie wojny o niepodległość, w 1826 roku, walki zmusiły mieszkańców do ucieczki. Po odbudowie w czasach Ottona osiedlili się tu zarówno dawni ateńczycy, jak i rzemieślnicy, urzędnicy oraz wojskowi. W 1884 roku pożar strawił dużą część dzielnicy, a archeolodzy dostali okazję do prac w Agorze Rzymskiej i przy Bibliotece Hadriana. W latach 50. do 70. XX wieku Plaka podupadła po fali budownictwa, wzroście liczby samochodów i boomie turystycznym. W latach 80. wdrożono kompleksowy plan ochrony i dzielnica szybko się poprawiła.

Czym jest Anafiotika i skąd wzięła się jej nazwa?

Anafiotika to mała dzielnica w obrębie Plaki, po północno-wschodniej stronie Akropolu. Pierwsze domy postawili robotnicy z wyspy Anafi, którzy przyjechali do Aten w czasach króla Ottona przy przebudowie pałacu królewskiego. Pierwszymi mieszkańcami byli cieśla i robotnik budowlany. Później dołączyli do nich robotnicy z innych wysp cykladzkich, pracujący przy kamieniu i marmurze. W 1922 roku osiedlili się tu także uchodźcy z Azji Mniejszej.

W 1950 roku część osiedla zniszczono na potrzeby badań archeologicznych, a od 1970 roku państwo zaczęło wykupywać domy. Dziś zostało tu 45 domów. Uliczki od Stratonos do skały Akropolu nadal nie mają nazw, a domy oznacza się numerami, na przykład "Anafiotika 1". Zabudowa jest cykladzka: białe ściany, małe, niemal sześcienne domy i bugenwille. Wąskie uliczki kończą się schodami albo tarasami, z których widać miasto nocą.

Jaka trasa spaceru prowadzi przez Plakę?

Spacer najlepiej zacząć przy placu Syntagma i przejść przez Kato Plaka. Dalej warto skręcić w ulicę Adrianou, która przecina dzielnicę na dwie części. Od niej odchodzą wąskie uliczki w stronę Akropolu. Przy pomniku Lizykratesa zobaczysz jedno z najstarszych miejsc związanych z nazwą dzielnicy. Idąc w górę, dotrzesz do Ano Plaki, a stamtąd do Anafiotiki.

Po drodze zobaczysz ślady wykopalisk w Agorze Rzymskiej i przy Bibliotece Hadriana. W ramach połączenia stanowisk archeologicznych, zrealizowanego przed Igrzyskami Olimpijskimi w 2004 roku, część tras prowadzi deptakami, co ułatwia przejście między zabytkami. Część uliczek prowadzi jednak po schodach, więc wygodne buty są konieczne. Zejście kończy się przy Monastiraki, gdzie zaczyna się inna część miasta. Miejsca na odpoczynek i jedzenie znajdziesz w przewodniku o jedzeniu w Atenach.

Które muzea leżą w Place?

Na terenie Plaki działa kilka muzeów o różnym profilu. Najważniejsze to Muzeum Akropolu, Muzeum Uniwersytetu Ateńskiego oraz Muzeum Frissirasa. Dla osób zainteresowanych kulturą żydowską jest tu Żydowskie Muzeum Grecji. Muzeum Greckiej Sztuki Ludowej ma przybudówkę w dawnych łaźniach publicznych. Wśród pozostałych są Muzeum Greckich Instrumentów Ludowych oraz Muzeum Pawlosa i Aleksandry Kanellopulu.

Godziny otwarcia każdego muzeum w Place sprawdź przed wizytą na oficjalnych stronach poszczególnych instytucji. Najwygodniej zaplanować je na przerwy w spacerze, bo większość leży przy wąskich uliczkach dzielnicy. Muzeum Greckiej Sztuki Ludowej warto połączyć z oglądaniem dawnych łaźni, które są jego częścią. Dzielnica ma też zabytki poza muzeami, na przykład neoklasycystyczne domy, dawny dom Benizelosów oraz bizantyjski kościół świętego Mikołaja Ragawy.

Link partnerski Ateny: noclegi. Porównaj noclegi

Jak Plaka łączy się z Akropolem?

Akropol to skalne wzgórze wznoszące się 150 metrów n.p.m. Stoi nad miastem i zawiera pozostałości kilku budowli, z których najsłynniejsza jest Partenon. Kompleks wpisano na listę UNESCO w 1987 roku. Wzgórze było zamieszkane już w IV tysiącleciu przed Chrystusem. W V wieku przed Chrystusem Perykles zlecił budowę Partenonu, Propylejów, Erechtejonu i Świątyni Ateny Nike.

W 1687 roku podczas oblężenia przez Wenecjan prochowy magazyn w Partenonie wybuchł i poważnie uszkodził budowle. Wcześniej, w 480 roku przed Chrystusem, Persowie złupili miasto i zniszczyli budowę starszego Partenonu. Części tych elementów wmurowano później w północny mur Akropolu, gdzie są widoczne do dziś. Zasady wejścia i godziny zwiedzania ustal na oficjalnej stronie Akropolu.

Kiedy najlepiej przyjechać na spacer po Place?

Poniższa tabela pokazuje średnie wartości dla Aten, z podziałem na miesiące.

Miesiąc Maks. temp. (°C) Min. temp. (°C) Opady (mm)
Styczeń 14 9 52
Luty 15 9 47
Marzec 18 11 32
Kwiecień 22 14 19
Maj 26 18 17
Czerwiec 31 23 21
Lipiec 34 27 5,9
Sierpień 34 26 6
Wrzesień 30 23 21
Październik 24 18 41
Listopad 20 14 60
Grudzień 16 10 70

Najsuchsze są lipiec, z 5,9 mm opadów, i sierpień, z 6 mm. Najwięcej deszczu pada w grudniu, z 70 mm, a w listopadzie 60 mm. Lipiec i sierpień są też najgorętsze, z maksimum 34 stopni, dlatego spacer w upał wymaga przerw w cieniu. Kwiecień i maj mają maksimum 22 i 26 stopni przy niewielkich opadach, 19 i 17 mm, więc to wygodne miesiące na chodzenie po uliczkach.

Czego unikać w Place?

Wąskie uliczki i schody nie nadają się dla wózków ani walizek na kółkach, więc lepiej zostawić bagaż w hotelu. Dzielnica objęta jest ścisłymi przepisami zagospodarowania i ochrony, dlatego jej charakter jest dobrze zachowany. Wzrost liczby samochodów przyczynił się do degradacji Plaki w latach 50. do 70. XX wieku, więc lepiej poruszać się pieszo i nie planować jazdy autem po centrum.

Przy Anafiotice warto pamiętać, że to miejsce zamieszkania, więc hałas wieczorem nie jest na miejscu. Spacer w godzinach szczytu oznacza też tłok na głównych ulicach, zwłaszcza przy Akropolu. Część dzielnicy leży na zboczu, więc w upał wybieraj poranki lub późne popołudnia.

Od czego zacząć planowanie wizyty w Place?

  • Wybierz termin, biorąc pod uwagę tabelę miesięcy z temperaturami i opadami.
  • Sprawdź godziny Akropolu i muzeów, zanim ułożysz plan dnia.
  • Zaplanuj trasę od placu Syntagma do Monastiraki, a Anafiotikę zostaw na osobną przerwę.
  • Dojazd z lotniska i po mieście sprawdź na stronie przewoźnika transportu publicznego Aten.
  • Załóż wygodne buty, bo część dzielnicy to schody i nierówne uliczki.

Krótko o tym, o co się pyta

Ile czasu zajmuje spacer po Place?
Sam spacer po dzielnicy zajmuje kilka godzin, zależnie od tego, ile przystanków zaplanujesz. Muzea i punkty widokowe wydłużają wizytę.
Czy Anafiotika to osobna dzielnica?
Nie, to część Plaki, położona po północno-wschodniej stronie Akropolu. Ma własny, cykladzki charakter zabudowy.
Czy w Place da się wygodnie poruszać samochodem?
Nie, dzielnica ma wąskie uliczki i ścisłe przepisy ochrony. Najwygodniej zwiedzać ją pieszo.
Czy Plaka jest dobrym miejscem na wieczorny spacer?
Tak, z tarasów Anafiotiki rozciąga się widok na miasto nocą. Część uliczek jest jednak wąska i kręta, więc dobrze mieć latarkę w telefonie.
Jakie muzea są w Place?
Najważniejsze to Muzeum Akropolu, Muzeum Uniwersytetu Ateńskiego i Muzeum Frissirasa. Działają tu też Żydowskie Muzeum Grecji oraz muzeum sztuki ludowej.
Co zobaczyć w Place poza muzeami?
Pozostałości Agory Rzymskiej i Biblioteki Hadriana, które odkrywano w czasie wykopalisk. Akropol leży tuż nad dzielnicą i jest jej najbardziej rozpoznawalnym punktem.
Obok tego tekstu

Przeczytaj też