Przejdź do treści
Zwiedzamy Ateny
Akropol i zabytki

Akropol w Atenach: bilety, zwiedzanie, godziny

Redakcja Zwiedzamy Ateny9 min czytania
Akropol w Atenach
Fot. A.Savin, CC BY-SA 3.0

Akropol w Atenach to skalne wzgórze nad miastem, na którym stoją najsłynniejsze budowle starożytnej Grecji, z Partenonem na czele. Ten przewodnik pokazuje, ile kosztuje wejście, jak kupić bilety, kiedy przyjść i jak przejść trasę na szczyt, żeby zobaczyć wszystko w jednej wizycie. Przy większych zabytkach znajdziesz linki do osobnych opisów.

Co zobaczyć na Akropolu?

Na szczycie najważniejszy jest Partenon, ale w tym samym miejscu stoi więcej budowli z tego samego okresu. Skała wznosi się 150 metrów nad poziomem morza i ma powierzchnię około 3 hektarów. Ślady osadnictwa na wzgórzu sięgają IV tysiąclecia p.n.e., a budowle, które widać dziś, powstały głównie w V wieku p.n.e. z inicjatywy Peryklesa.

Na szczycie zobaczysz przede wszystkim:

  • Partenon, świątynię poświęconą Atenie,
  • Propyleje, monumentalną bramę na zachodnim krańcu wzgórza,
  • Erechtejon, budowlę z portykiem karyatyd,
  • małą świątynię Ateny Nike, stojącą na południe od Propyleje.

Ateński Akropol to jednak tylko jedna z atrakcji miasta, więc przed wyjazdem warto zajrzeć też do przeglądu atrakcje Aten. Dobrze zaplanowany dzień łączy szczyt z zabytkami u jego podnóża.

Jeśli planujesz zwiedzanie Akropolu w Atenach, warto kupić bilet wstępu z przewodnikiem cyfrowym. (link partnerski)

Jak wyglądała historia wzgórza przed budową Partenonu?

Pierwsze ślady osadnictwa na wzgórzu sięgają IV tysiąclecia p.n.e. W późnej epoce brązu stał tu pałac mykeński, z którego zachowała się prawdopodobnie jedna kolumna. Pałac otaczał potężny mur cyklopowy o długości 760 metrów i wysokości do 10 metrów, a jego grubość wynosiła od 3,5 do 6 metrów.

Wschodnia fasada Partenonu z doryckimi kolumnami, przed nią kamienne ruiny i turyści
Wschodnia fasada Partenonu na ateńskim Akropolu Fot. George E. Koronaios, CC0

Mur pełnił funkcję głównej obrony Akropolu aż do V wieku p.n.e. Wejście od południa było ustawione ukośnie, tak aby atakujący mieli prawą stronę odsłoniętą na ciosy obrońców. Dwie mniejsze drogi prowadziły w górę od północy, stromymi schodami wykutymi w skale.

W VI wieku p.n.e. na szczycie stała już świątynia Ateny Polias, opiekunki miasta. Nazywano ją Hekatompedon, co znaczy "stopową", i została wzniesiona między 570 a 550 rokiem p.n.e. Między 529 a 520 rokiem p.n.e. powstała kolejna świątynia, zwana Starą Świątynią Ateny.

Jak powstawał Partenon?

Partenon zbudowano w V wieku p.n.e. jako podziękowanie za zwycięstwo Greków nad Persami w wojnach grecko-perskich. Budowę rozpoczęto w 447 roku p.n.e., a prace zakończono w 432 roku p.n.e. Budowniczymi byli Iktinos i Kallikrates, a rzeźby wykonał Fidiasz.

Świątynia pełniła też funkcję skarbca. Przez pewien czas przechowywano w niej środki Związku Delijskiego, który później stał się imperium ateńskim. Wnętrze kryło także złote elementy posągu bogini, które według Tukidydesa można było wykorzystać w razie wojny, a potem przywrócić.

Wcześniejsza świątynia, budowana po bitwie pod Maratonem, została zniszczona przez Persów w 480 roku p.n.e. Część jej bębnów kolumnowych wbudowano później w północny mur, gdzie służyły jako pamiątka zwycięstwa. Ta historia tłumaczy, czemu w murach widać fragmenty starszych budowli.

Ile kosztuje wejście i jak kupić bilety na Akropol?

Akropol leży w regionie Attyka, a jego wpisanie na listę UNESCO nastąpiło w 1987 roku. Obszar wpisany na listę ma około 3 hektarów, a strefa buforowa wokół niego ma 116,71 hektara, więc część zabytków leży poza ścisłym szczytem.

Cena Akropolu zależy od rodzaju biletu. Wejście normalne kosztuje aktualnie sprawdzisz w kasie lub na oficjalnej stronie obiektu. Bilety na Akropol można kupić na miejscu, ale w sezonie lepiej wcześniej zarezerwować wejście online, na oficjalnej stronie: sprawdź adres zakupu biletów online na stronie obiektu.

Przed zakupem sprawdź, czy wybrany bilet łączony obejmuje też inne stanowiska w Atenach. Dzięki temu nie zapłacisz za wejścia, z których nie skorzystasz. Aktualny cennik Akropolu znajdziesz zawsze na tej samej oficjalnej stronie.

Jakie są godziny otwarcia Akropolu?

Godziny otwarcia Akropolu zmieniają się w zależności od miesiąca, więc zawsze sprawdzaj je tuż przed wyjazdem w rozkładzie na oficjalnej stronie obiektu. Ostatnie wejście bywa wcześniej niż zamknięcie kompleksu, dlatego zostaw sobie zapas czasu.

Pora dnia ma tu duże znaczenie. W lipcu średnia najwyższa temperatura w Atenach wynosi 34 stopnie, a w czasie upału zwiedzanie odsłoniętego szczytu jest dużo bardziej męczące. Najwygodniej jest przyjść tuż po otwarciu, kiedy jest jeszcze chłodniej, a potem zejść przed największym skwarem.

Jeśli wybierasz się z dziećmi lub osobami starszymi, zaplanuj przerwy i weź wodę. Trasa prowadzi po skale i schodach, więc dobre obuwie też się przyda.

Kiedy najlepiej odwiedzić Akropol?

Najbardziej komfortowe są wiosna i jesień, choć Ateny mają klimat śródziemnomorski z gorącymi latami i łagodnymi zimami. Poniższa tabela pokazuje średnie wartości dla każdego miesiąca.

Miesiąc Średnia najwyższa (°C) Średnia najniższa (°C) Opady (mm)
Styczeń 14 9 52
Luty 15 9 47
Marzec 18 11 32
Kwiecień 22 14 19
Maj 26 18 17
Czerwiec 31 23 21
Lipiec 34 27 5,9
Sierpień 34 26 6
Wrzesień 30 23 21
Październik 24 18 41
Listopad 20 14 60
Grudzień 16 10 70

Najbardziej mokry jest grudzień z 70 mm opadów, a najsuchszy lipiec z 5,9 mm. Najcieplej jest w lipcu i sierpniu, gdy średnia najwyższa wynosi 34 stopnie. Najmniej upału i deszczu daje kwiecień i maj, kiedy temperatury są przyjemne przez większość dnia.

Jak wygląda droga na szczyt?

Wejście prowadzi przez Propyleje. Ta monumentalna brama z kolumnami doryckimi z pentelickiego marmuru powstawała od 437 roku p.n.e. Prace były prawie zakończone w 432 roku p.n.e. i miały dwa skrzydła, z których północne zdobiły malowidła Polygnota.

W III wieku, w czasie zagrożenia najazdem Herulów, przed Propyleje dobudowano Bramę Beulé, która ograniczała wejście. Wzdłuż trasy widać ślady dawnych murów i bram, które pokazują, jak Akropol pełnił funkcję twierdzy.

Na północno-zachodnim podnóżu wzgórza leży Klepsydra, dawny punkt poboru wody. W czasie wojny o niepodległość Grecji stała się jedynym stałym zaopatrzeniem w wodę dla twierdzy. Na południowym stoku Eumenes II kazał postawić portyk podobny do tego, który Attalos wzniósł w agorze ateńskiej, leżącej pod wzgórzem.

Co zobaczyć na szczycie?

Najważniejszym zabytkiem jest Partenon. Jego budowa trwała od 447 roku p.n.e., a prace zakończono w 432 roku p.n.e. Budowla ma wysokość 13,72 metra i wymiary 69,5 na 30,9 metra, a jej rzeźby uznaje się za szczyt sztuki klasycznej.

Partenon był najpierw świątynią, potem kościołem, a po podboju osmańskim meczetem. W 1687 roku pocisk z Wenecji trafił w skład prochu, który Turcy trzymali w budowli, i eksplozja poważnie uszkodziła Partenon.

Część rzeźb zabrał w latach od 1800 do 1803 lord Elgin, a dziś nazywa się je marmurami z Partenonu. Od 1975 roku prowadzi się duże prace konserwatorskie, więc część rusztowań może zasłaniać widok. Więcej o samej budowli znajdziesz w osobnym opisie Partenonu.

Czym wyróżniają się Erechtejon i świątynia Ateny Nike?

Erechtejon powstał w latach od 421 do 406 roku p.n.e. Jego wejście od wschodu flankują sześć kolumn jońskich, a portyk od strony południowo-zachodniej wspierają karyatydy, czyli postaci kobiece zamiast kolumn. Wschodnia część była poświęcona Atenie Polias, a zachodnia kultowi Posejdona i Erechteusa.

Starożytna świątynia Erechtejon z marmurowymi kolumnami i gankiem kariatyd pod błękitnym niebem
Erechtejon na Akropolu w Atenach, widoczny Ganek Kariatyd Fot. Chepry 💬 (Andrzej Barabasz) 📷 🇵🇱, CC BY-SA 4.0

Mała świątynia Ateny Nike powstała w stylu jońskim z marmuru pentelickiego. Budowę przerwała wojna peloponeska, a wykończono ją między 421 a 409 rokiem p.n.e. Budowla zachowała podstawowe zasady greckiej architektury świątynnej, mimo że jest niewielka.

Oba obiekty leżą blisko siebie i łatwo je zobaczyć w jednym spacerze. Przed wizytą warto sprawdzić, czy aktualnie nie są zasłonięte pracami konserwatorskimi, bo zdarza się to przy większych zabytkach.

Dlaczego Akropol ma tak burzliwą historię?

Wzgórze było ważną twierdzą przez wieki. W średniowieczu Partenon służył jako kościół, a w czasach osmańskich Propyleje były siedzibą garnizonu, a Erechtejon haremem gubernatora. Budowle uległy wtedy poważnym zniszczeniom.

W czasie wojny o niepodległość Grecji Akropol był oblegany trzy razy. Dwa oblężenia prowadzili Grecy w latach 1821 i 1822, a jedno Osmanowie w latach od 1826 do 1827. W latach od 1822 do 1825 Grecy zbudowali bastion, który miał chronić Klepsydrę.

Po uzyskaniu niepodległości usunięto wiele śladów późniejszych epok, aby przywrócić zabytek do dawnej formy. Meczet w Partenonie zburzono w 1843 roku, a wieżę frankijską w 1875 roku. W czasie okupacji niemieckiej w 1941 roku dwaj Grecy zdjęli niemiecką flagę z Akropolu, co było jednym z pierwszych aktów oporu.

Jak zbudowano Muzeum Akropolu?

Pierwsze muzeum na Akropolu powstało w 1874 roku i nie mieściło wszystkich znalezisk. Nowy budynek zaprojektował Bernard Tschumi, którego projekt wygrał czwarty konkurs, uwzględniający ochronę stanowiska archeologicznego. Budynek stanął na filarach, które przenoszą ciężar przez warstwy gruntu do skały.

Widok z góry na nowoczesny budynek Muzeum Akropolu pośród gęstej zabudowy Aten
Muzeum Akropolu w Atenach, widok ze wzgórza Akropolu Fot. Yair-haklai, CC BY-SA 4.0

Przeniesienie zabytków z wzgórza do nowego muzeum odbyło się w 2007 roku. Odległość 280 metrów pokonano w ciągu czterech miesięcy, a do przesunięcia rzeźb użyto trzech dźwigów wieżowych. Operacja przebiegła bez uszkodzeń.

Muzeum wzniesiono nad pozostałościami dawnej zabudowy. Część szklanej podłogi pozwala zobaczyć wykopaliska pod stopami zwiedzających, a w dziedzińcu można oglądać fragment tego stanowiska.

Co wiadomo o Muzeum Akropolu?

Muzeum Akropolu otwarto dla zwiedzających 20 czerwca 2009 roku. Zbiór obejmuje ponad 4250 obiektów z wzgórza i jego zboczy, od epoki brązu po czasy rzymskie i bizantyjskie. Wystawa zajmuje 14 000 metrów kwadratowych.

Najważniejsza sala znajduje się na najwyższym poziomie. Ma 48 kolumn, które wyznaczają kształt Partenonu, a marmury są ułożone tak, jak w starożytnej świątyni. Frontony, metopy i fryz są widoczne z zewnątrz, czyli zwrócone ku widzowi.

Muzeum stoi 280 metrów od Partenonu, a spacer między nimi zajmuje około 400 metrów. Wejście znajduje się przy stacji metra Akropoli. Muzeum jest dobrym uzupełnieniem wizyty na górze, jeśli chcesz zobaczyć rzeźby z bliska. Można je odwiedzić przed wejściem na szczyt albo po zejściu, zależnie od pogody i godzin.

W której części Aten leży Akropol?

Akropol leży w centralnej części Aten, czyli w gminie, w której znajduje się większość zabytków i muzeów. Ateny są największym miastem Grecji i rozciągają się na większość regionu Attyka. Miasto dzieli się na pięć głównych obszarów.

  • Centralne Ateny, czyli serce miasta z większością stanowisk archeologicznych,
  • Północne Ateny, dzielnica mieszkalna z muzeami, restauracjami i centrami handlowymi,
  • Zachodnie Ateny, głównie mieszkalne, z kilkoma centrami handlowymi,
  • Pireus, główny port miasta, z Biblioteką Narodową,
  • Południowe Ateny, gdzie leży większość plaż dostępnych komunikacją miejską.

Jeśli planujesz nocleg blisko zabytków, wybierz centrum. Plaże są natomiast po stronie południowej, więc po zwiedzaniu łatwo tam dojechać.

Jak Ateny stały się stolicą Grecji?

Ateny były małym prowincjonalnym miastem, gdy w latach trzydziestych XIX wieku wybrano je na stolicę nowego państwa greckiego. Stolicę przeniesiono z Nafplionu. Architekci i planiści zaprojektowali wówczas nowe miasto obok ruin, z neoklasycznymi domami, placami i szerokimi alejami.

Miasto odzyskało znaczenie i do 1900 roku stało się atrakcyjnym miastem kosmopolitycznym, pełnym neoklasycznej architektury. W XX wieku rozwój był gwałtowny, a w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych wiele neoklasycznych kamienic zburzono pod biura. Dopiero późniejsze lata przyniosły odnowienie zabytkowego centrum.

Dzisiejsze Ateny łączą te warstwy historii. Obok Akropolu zobaczysz zarówno neoklasyczne fasady, jak i nowoczesne budynki, a współczesna Grecja żyje w tym samym mieście, w którym powstawały starożytne budowle.

Jak połączyć wizytę z innymi zabytkami?

Po Igrzyskach Olimpijskich w 2004 roku zrewitalizowano strefę wokół Akropolu. Zabytki połączono siecią pieszych ulic, dzięki czemu z jednego miejsca dojdziesz do drugiego bez korzystania z samochodu. Odnowiono też dzielnice Thissio i Pláka, pełne neoklasycznych kamienic.

W pobliżu szczytu warto zobaczyć wzgórze Areopagu, skąd rozciągają się widoki na Akropol. W dzielnicy znajduje się też Kerameikos, starożytny cmentarz, na którym widać, jak wyglądały dawne groby. Spacer po okolicy może objąć łuk Hadriana oraz stadion panatenajski, marmurowy stadion olimpijski.

Kolejność zwiedzania zależy od pory dnia i tempa. Najwygodniej jest zacząć od szczytu, a zostawić zabytki w dole na popołudnie, kiedy słońce jest już niżej.

Od czego zacząć planowanie wizyty?

Zacznij od sprawdzenia biletów i godzin otwarcia, bo one decydują o reszcie dnia. Wybór terminu i rezerwacja wejścia powinny być pierwszym krokiem, zanim zaplanujesz noclegi i inne atrakcje.

Przy planowaniu weź pod uwagę kilka rzeczy:

  • wybierz poranek, zwłaszcza latem, gdy temperatury są najwyższe,
  • zostaw czas na zejście i przerwy,
  • zaplanuj Muzeum Akropolu na osobną część dnia,
  • przygotuj wygodne buty i wodę.

Dobrze zaplanowana wizyta na szczycie zajmie więcej czasu niż zwykły spacer, dlatego nie łącz jej z dużą liczbą innych punktów tego samego dnia.

Krótko o tym, o co się pyta

Czy Akropol jest na liście UNESCO?
Tak, Akropol w Atenach jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO od 1987 roku. Obszar wpisu obejmuje około 3 hektarów.
Gdzie znajduje się Muzeum Akropolu?
Muzeum stoi około 280 metrów od Partenonu, przy stacji metra Akropoli. Spacer między nimi zajmuje około 400 metrów.
Który miesiąc w Atenach jest najbardziej deszczowy?
Najbardziej mokry jest grudzień, z 70 mm opadów. Najsuchszy jest lipiec, z 5,9 mm.
Kiedy zbudowano Partenon?
Budowę Partenonu rozpoczęto w 447 roku p.n.e., a prace zakończono w 432 roku p.n.e. Świątynia była poświęcona Atenie.
Dlaczego warto przyjść na szczyt rano?
W lipcu średnia najwyższa temperatura w Atenach wynosi 34 stopnie. Poranna wizyta jest wtedy łatwiejsza i bardziej komfortowa.
Obok tego tekstu

Przeczytaj też